Okružen visovima Golije, Rogozne i Pešterske visoravni, Novi Pazar je lociran  u istoimenoj kotlini čiji fiziogeografski sklop rječnih dolina i klisura ima prirodne predispozicije za veze sa bližim i širim okruženjem. Izuzetan geografski položaj je predodredio stanovnštvu da se od davnina bave trgovinom kao osnovnim zanimanjem, po čemu je i sam grad dobio ime. Prema zvaničnom popisu iz 1991. godine, Novi Pazar ima 85.583 stanovnika.

      Etnički sastav stanovništva čine Srbi sa 22.36%, Bošnjaci sa 75.37%, Crnogorci sa 0.27%, Albanci sa 0.25% i ostali sa 1.75%. Prema podacima Crvenog krsta i nevladinih organizacija, oko 6.000 stanovnika čine raseljeni sa Kosova , izbjeglice iz Makedonije, BiH i Hrvatske. Prema nezvaničnim podacima, Novi Pazar danas broji preko 120.000 stanovnika. Novi Pazar je poznat je po svom trgovačkom i preduzetničkom duhu, izuzetan po svojim prirodnim bogatstvima i kulturnim vrijednostima od međunarodnog, nacionalnog i regionalnog značaja.  U njemu se nalaze naljepši obronci planine Golije - Parka prirode  i cjeline Stari  Ras i Sopoćani pod zaštitom UNESCO-a. Novi Pazar je jedinstven multetnički prostor gdje se na jednom mjestu susreću zapadna i istočna civilizacija. On predstavlja ekonomski, kulturni i obrazovni centar Sandžaka, koji na jugu najkraća prirodna veza Srbije sa Crnom Gorom i Kosovom.