ĐURĐEVI STUPOVI

ĐURĐEVI STUPOVI u Rasu. Manastir Svetog Đorđa osnovao je veliki župan Stefan Nemanja, na uzvišenju iz­nad prestonice Rasa. Crkva je, prema natpisu izgrađena 1170/71. god. Živopis je očuvan fragmentarno, dok je je­dan deo fresaka prenesen u Narodni muzej u Beogradu. Od svih Nemanjinih zadužbina, jedino su se u ovoj crk­vi sačuvale freske.

.................................................................................................................

MANASTIR SOPOĆANI

MANASTIR SOPOĆANI u blizini Rasa. Zadužbina kralja Uroša I. Živopis crkve Svete Trojice u Sopoćanima pred­stavlja jedan od najimpresivnijih fresko-ansambala u vizantijskom slikarstvu. Sopoćanske freske su na­s­ta­le u drugoj polovini XIII veka.  Spomenik je, u okviru celine Stari Ras sa Sopoćanima, upisan u Listu svetske kul­turne i prirodne baštine 1979. godine.

.................................................................................................................

PETROVA CRKVA

PETROVA CRKVA u Rasu. Sedište episkopije u X veku, a  tokom čitavog srednjeg veka sačuvala je izuzetno zna­ča­jan položaj. Tokom vremena, crkva je više puta prepravljana.

.................................................................................................................

CRKVA SVETOG DIMITRIJA U JANAČKOM polju na Janačkom polju. Crkva je građena polovinom XVII veka.  Pri­likom zidanja korišćeni su nadgrobni spomenici sa srednjovekovne nekropole usred koje je objekat po­dig­nut. Živopis crkve koji je delimično očuvan, potiče iz XVII veka.

.................................................................................................................
CRKVA SVETOG NIKOLE u Štitarima. Pripada grupi seoskih grobljanskih crkava, nastalih u vreme turske vla­sti, u okolini manastira Sopoćani. Crkva je nastala  sredinom XVII veka. Od živopisa je očuvan samo deo fre­sa­ka u oltarskom prostoru, koje potiču iz XVII veka.

.................................................................................................................

CRKVA SVETE MARINE-MARINICA u Doinovićima. Svrstava se u skupinu seoskih crkava nastalih u ovom kra­­ju tokom XVII veka. Sagrađena je od kamena. Freske Marinice su svakako vredne pažnje.

................................................................................................................ CRKVA SVETOG PETRA I PAVLA u Po­pa­ma, oko petnaest kilometara za­pad­no od Novog Pazara. Sa­gra­đe­na je 1650/51. god, o čemu svedoči sačuvan nat­pis. Obe ove crkve leže na podu ve­će trobrodne bazilike koja je ovde i naj­sta­riji kultni objekat. U neposrednoj oko­lini crkve razvila se velika sred­njo­ve­kovna nekropola.

.................................................................................................................

CRKVA SVETOG LAZARA u Živalićima. Prema zapisu na crkvi, crkva je izgrađena 1624/25.god., a verovatno u isto vreme i živopisana.  Građevina je malih dimenzija, jednobrodna.
BOGORODIČINA CRKVA u Kovačevu. Crkva je očuvana u delimično porušenom stanju i predstavlja jednu od zna­čajnih sakralnih građevina sagrađenih, verovatno, posle obnove Pećke patrijaršije.

.................................................................................................................

„MITROPOLIJA“ u  Novom Pazaru.  Jedna od najstarijih zgrada u Novom Pazaru, izuzetan primer narodnog gra­di­teljstva s kraja XVIII veka. U „Mitropoliji“, krajem XIX i početkom XX veka, radila je prva srpska škola, naj­pre ženska, a potom mešovita. Tokom XX veka više puta je menjala namenu i najduže je korišćena kao stam­be­ni objekat. Građena reprezentativno, za posebnu namenu, ova zgrada je odigrala istorijsku ulogu jer je, uz crk­vu bila stecište srpskog življa u periodu turske vladavine.

.................................................................................................................
CRKVA SVETOG NIKOLE u Novom Pazaru. Iz­gra­đe­na je polovinom XIX veka. Poseban značaj ima ve­li­ki iko­no­stas u unutrašnjosti crkve, slikan u drugoj po­lovini XIX veka.

.................................................................................................................

CRKVA LAZARICA u Popama. Nalazi se u zaseoku Pur­će, dvadsetak kilometara  zapadno od Novog Pa­za­ra, na putu prema Sjenici. Potiče najverovatnije iz  XVII veka.  Crkva je očuvana u ruševinama.

.................................................................................................................
TURISTIČKI DOM „SOPOĆANI“ u blizini Rasa. Na­la­zi se na pošumljenoj zaravni, u neposrednoj okolini ma­­na­stirskog kompleksa. Dom je nastao u periodu pos­le Drugog svetskog rata. Objekat je projektovan za po­tre­be službe Unutrašnjih poslova Srbije, kao lo­vačka kuća zatvorenog tipa. Do je obogaćen ele­men­tima folklorne arhitekture.